Το έθιμο της Κυρά Σαρακοστής

Η Κυρά Σαρακοστή είναι ένα από τα παλαιότερα έθιμα της Ελληνικής κοινωνίας που σχετίζονται με τη γιορτή του Πάσχα. Αποτελεί ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο για την περίοδο της Σαρακοστής ενώ ολόκληρη η παρουσία της Κυράς Σαρακοστής συμβολίζει τη νηστεία και την κατάνυξη των ημερών.

Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι η αρχαιότερη από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα. Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα και ονομάζεται έτσι γιατί περιλαμβάνει ακριβώς σαράντα ημέρες δηλαδή από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι και την Παρασκευή πριν το Σάββατο του Λαζάρου.

Μεγάλη ονομάζεται όχι για τη μεγάλη διάρκειά της αλλά για τη σημασία της που γίνεται σε ανάμνηση των Παθών του Χριστού και αποτελεί την προετοιμασία των πιστών για τη μεγάλη γιορτή του Πάσχα.

Σαρακοστή λέμε τις 40 μέρες πριν από την Κυριακή του Πάσχα. Από πολύ παλιά υπάρχει η συνήθεια να νηστεύουμε, για να μιμηθούμε τη νηστεία που έκανε ο Χριστός στην έρημο. Η Σαρακοστή περνά αργά γι’ αυτούς που νηστεύουν , ιδίως τις τελευταίες μέρες.

Έτσι, επειδή παλιά δεν είχαν τα σημερινά ημερολόγια για να μετρούν το πέρασμα της νηστείας, έφτιαχναν ένα μετρητάρι. Έπαιρναν δηλαδή ένα χαρτί και ζωγράφιζαν τη Σαρακοστή σαν μια καλόγρια, την κυρά –Σαρακοστή. Δεν της έβαζαν στόμα γιατί αντιπροσώπευε τη νηστεία.

Τα χέρια της ήταν σταυρωμένα από τις πολλές προσευχές. Και είχε εφτά πόδια, ένα για κάθε βδομάδα της Σαρακοστής. Με το ψαλίδι κόβανε την κυρά Σαρακοστή και την κρεμούσαν στον τοίχο. Κάθε Σάββατο της έκοβαν ένα πόδι.

Το τελευταίο πόδι το κόβανε το Μεγάλο Σάββατο και το βάζανε μέσα σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε πίστευαν πως θα ήταν καλότυχος. Αλλού την έκαναν και πάνινη την “κυρά Σαρακοστή” τους και τη γέμιζαν με πούπουλα.

Στον Πόντο έπαιρναν μια πατάτα ψημένη ή ένα κρεμμύδι, έμπηγαν 7 φτερά κότας, το έδεναν στο ταβάνι και κρεμόταν όλη τη Σαρακοστή. Κάθε βδομάδα έβγαζαν και ένα φτερό. Ο “κουκουράς”, έτσι το έλεγαν, ήταν ο φόβος των παιδιών.

Η κυρά Σαρακοστή

Την κυρά Σαρακοστή
που’ ναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας την φτιάχναν
με αλεύρι και νερό.

Για στολίδι της φορούσαν
στο κεφάλι ένα σταυρό
μα το στόμα της ξεχνούσαν
γιατί νήστευε καιρό.

Και τις μέρες τις μετρούσαν
με τα πόδια της τα επτά
κόβαν ένα τη βδομάδα
μέχρι να ρθει η Πασχαλιά.

Την κυρά Σαρακοστή
Όλοι φτιάξτε την μαζί
Με αλεύρι και νερό
Έτοιμη είναι στο λεπτό!

Πόδια πρέπει να έχει εφτά
Τις εβδομάδες να μετρά!
Στόμα δεν έχει! Ξέρεις γιατί;
Κάνει νηστεία αυστηρή
Μέχρι του Πάσχα την Κυριακή.

Αυτοί είναι οι στίχοι που απαγγέλλουν μαμάδες και παιδιά όταν μαζί στην κουζίνα ζυμώνουν και πλάθουν την «Κυρά Σαρακοστή», μια κούκλα από νηστίσιμο ζυμάρι, που συμβολίζει τη Μεγάλη Νηστεία και έχει πρωτεύουσα θέση στο μακρύ κατάλογο των εθίμων μας, όπως αναφέρεται στο reporter.com.

Την κυρα-Σαρακοστή τη φτιάχνουμε με πολύ αλάτι, για να μη χαλάσει μέχρι να περάσουν οι σαράντα εννέα μέρες της νηστείας και γι’ αυτό δεν την τρώμε!

Συνταγή: Η κυρά-Σαρακοστή είναι φτιαγμένη από μισό κιλό αλεύρι, ένα κουτάλι αλάτι και περίπου μισό φλιτζάνι νερό. Την απλώνουμε με πλάστη, της δίνουμε σχήμα με το μαχαίρι και την ψήνουμε στον φούρνο.

ΠΗΓΗ:http://www.ekriti.gr/

Οι Τρεις Ιεράρχες

Οι Τρεις Ιεράρχες



Κάθε χρόνο, στις 30 Ιανουαρίου, η Χριστιανική Εκκλησία τιμά από κοινού τους τρεις Μεγάλους Πατέρες και Οικουμενικούς Δασκάλους, τον Μέγα Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Στην Ελλάδα τιμώνται ως προστάτες της εκπαίδευσης και των γραμμάτων.

Η εορτή των Τριών Ιεραρχών εισήχθη στην εκκλησία στα μέσα του 11ο αιώνα από τον λόγιο και μητροπολίτη Ευχαίτων Ιωάννη Μαυρόποδα (1000-1070), επί  αυτοκράτορος Κωνσταντίνου Θ' του Μονομάχου (1000-1055). Σκοπός του Μαυρόποδα ήταν να παρουσιάσει τις τρεις εξέχουσες αυτές προσωπικότητες της Χριστιανοσύνης ως τους κατ’ εξοχήν υπερμάχους του τριαδικού δόγματος και να δώσει τέλος στον φατριασμό που σοβούσε στο σώμα της εκκλησίας για το ποιος από τους τρεις ιεράρχες είναι ο σπουδαιότερος. Είναι χαρακτηριστικό ότι την εποχή εκείνη μεγάλος αριθμός ιερωμένων και πιστών είχαν χωριστεί σε τρεις ομάδες: τους Ιωαννίτες, τους Γρηγορίτες και τους Βασιλείτες.

Η εορτή των Τριών Ιεραρχών, εκτός από τον εκκλησιαστικό χαρακτήρα, έχει και εκπαιδευτικό στα καθ’ ημάς. Θεωρείται ως η εορτή των ελληνικών γραμμάτων, καθόσον οι τρεις ιεράρχες συνετέλεσαν στην ανάπτυξη της χριστιανική διδασκαλίας, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη των αρχαίων ελληνικών γραμμάτων. Ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας της εορτής των Τριών Ιεραρχών καθιερώθηκε στις 9 Αυγούστου του 1841 από το ακαδημαϊκό συμβούλιο του Οθωνείου Πανεπιστημίου (νυν Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών) και  πρωτογιορτάστηκε στις 30 Ιανουαρίου του 1842. Τα επόμενα χρόνια, ο εορτασμός επεκτάθηκε σ’ όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.

Απολυτίκιο

Τους τρεις μεγίστους φωστήρας της τρισηλίου Θεότητος, τους την οικουμένην ακτίσι δογμάτων θείων πυρσεύσαντας, τους μελιρρύτους ποταμούς της σοφίας, τους την κτίσιν πάσαν θεογνωσίας νάμασι καταρδεύσαντας, Βασίλειον τον μέγαν, και τον Θεολόγον Γρηγόριον, συν τω κλεινώ Ιωάννη, τω την γλώτταν χρυσορρήμονι, πάντες οι των λόγων αυτών ερασταί, συνελθόντες ύμνοις τιμήσωμεν· αυτοί γαρ τη Τριάδι, υπέρ υμών αεί πρεσβεύουσιν.

 Περί Πηγών...

http://www.sansimera.gr

Οι βιογραφίες των Αγίων...

http://www.sansimera.gr/biographies/783

 http://www.sansimera.gr/biographies/780

http://www.sansimera.gr/biographies/758

Δωρεάν Διαδικτυακά Μαθήματα για Όλους

Mathesis: δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα για όλους

Από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

Για όσους παρακολουθούν τις διεθνείς εκπαιδευτικές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων είναι φανερό ότι τα ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα –τα περίφημα MOOCs (Massive Open Online Courses)– θα είναι ένας βασικός παράγοντας στη διαμόρφωση του νέου χάρτη της παγκόσμιας εκπαίδευσης στα χρόνια που έρχονται.

Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (ΠΕΚ), πιστεύοντας ότι η χώρα μας δεν επιτρέπεται να μείνει έξω απ’ αυτές τις εξελίξεις, αποφάσισαν –στο μέτρο των δικών τους μικρών δυνάμεων– να κάνουν κάτι γι’ αυτό. Προχώρησαν, λοιπόν στην ίδρυση του Κέντρου Ανοικτών Διαδικτυακών Μαθημάτων – Mathesis. Ενός νέου τμήματος των ΠΕΚ που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μια εθνική εστία διαδικτυακών μαθημάτων βασισμένη στα διεθνή πρότυπα ποιότητας. Και με διδάσκοντες καταξιωμένους πανεπιστημιακούς δασκάλους απ’ όλα τα ΑΕΙ της χώρας και του εξωτερικού.

Ακολουθώντας τις διεθνείς τεχνικές προδιαγραφές, τα μαθήματα βιντεοσκοπούνται στο στούντιο του Mathesis στο Ηράκλειο (και σύντομα στην Αθήνα) και προσφέρονται μέσω της εξελληνισμένης εκδοχής της πλατφόρμας OpenEdX που χρησιμοποιούν για τα διαδικτυακά τους μαθήματα το Harvard και το MIT. Σύμφωνα επίσης με τις διεθνείς προδιαγραφές, οι ωριαίες διαλέξεις «γυρίζονται» σε πολλά μικρά βίντεο, διάρκειας λίγων λεπτών το καθένα, και με διαδραστικές ερωτήσεις κατανόησης μεταξύ αυτών οι οποίες εστιάζουν την προσοχή του διαδικτυακού φοιτητή στα ουσιώδη και διευκολύνουν σημαντικά την κατανόηση του μαθήματος. Ενώ θεωρείται αυτονόητο ότι θα υπάρχει και διδακτική στήριξη των μαθημάτων από τον διδάσκοντα ή τους βοηθούς του. Τα μαθήματα του Mathesis δεν απευθύνονται μόνο σε φοιτητές και επαγγελματίες επιστήμονες, αλλά και σε κάθε μορφωμένο πολίτη με επιστημονικά ενδιαφέροντα και πνευματικές ανησυχίες.

Η εγγραφή στα μαθήματα είναι ανοικτή και δωρεάν για όλους, ενώ μετά το πέρας της επιτυχούς παρακολούθησής τους δίδεται στους διαδικτυακούς φοιτητές σχετική βεβαίωση παρακολούθησης. Με ρητή όμως υπόμνηση ότι η βεβαίωση αυτή δεν έχει ακαδημαϊκό αντίκρυσμα, μεταξύ άλλων διότι η ταυτότητα του φοιτητή που συμπληρώνει τα σχετικά τεστ δεν μπορεί ακόμα να ελεγχθεί αξιόπιστα.

Σε συμφωνία και με το πνευματικό στίγμα που οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης θέλησαν να εκπέμπει η ονομασία που επιλέχθηκε –μια σαφής αναφορά στο mathesis universalis του Καρτέσιου– τα πρώτα μαθήματα προέρχονται και από τις δύο μεγάλες επιστημονικές ηπείρους. Από τις επιστήμες του ανθρώπου (και ειδικότερα την ιστορία) και από τις επιστήμες της φύσης και ειδικότερα τη φυσική. Τα πρώτα τέσσερα απ’ αυτά τα μαθήματα –με τους δασκάλους τους και τις ημερομηνίες έναρξης– είναι τα εξής:

Ιστορία

— «Ένα τέλος μία αρχή: Ιστορία του νέου ελληνισμού, 11ος-18ος αιώνας»: Μαρία Ευθυμίου, Αν. Καθηγήτρια ιστορίας νέου ελληνισμού, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έναρξη: 16 Νοεμβρίου 2015. Διάρκεια: 5 εβδομάδες.

— «Η μακρά ελληνιστική εποχή: Ο ελληνικός κόσμος από τον Αλέξανδρο στον Αδριανό»: Άγγελος Χανιώτης, Καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας, Institute for Advanced Study, Princeton. Έναρξη: 25 Ιανουαρίου 2016. Διάρκεια: 5 εβδομάδες.

Σύγχρονη Φυσική

— «Εισαγωγή στην Κβαντική Φυσική 1. Οι βασικές αρχές»: Στέφανος Τραχανάς, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας. Έναρξη: 16 Νοεμβρίου 2015. Διάρκεια: 6 εβδομάδες.

— «Εισαγωγή στη Σχετικότητα και την Κοσμολογία»: Θεόδωρος Τομαράς, Καθηγητής Θεωρητικής Φυσικής, Τμήμα Φυσικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης. Έναρξη: 1 Φεβρουαρίου 2016. Διάρκεια: 7 εβδομάδες.

Τα μαθήματα είναι άνετα προσβάσιμα από κάθε είδους συσκευή (σταθερός ή φορητός υπολογιστής, ταμπλέτα και κινητό τηλέφωνο) και απ’ οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Ένα απομακρυσμένο ελληνικό χωριό, ή ένα ελληνικό σπίτι κάπου στη Νότιο Αφρική ή την Ασία.

Έναρξη μαθημάτων: 16 Νοεμβρίου 2015. Εγγραφές στη διεύθυνση: mathesis.cup.gr, πληροφορίες: mathesis@cup.gr

Σ. Τραχανάς: «Η ποιότητα των μαθημάτων είναι για εμάς μια θεμελιώδης επιλογή»

Όπως επισημαίνει ο Στέφανος Τραχανάς, Πρόεδρος της εκδοτικής επιτροπής των ΠΕΚ, στη σχετική ανακοίνωση: «Με τον τρόπο που τα βλέπουμε εμείς, τα ανοικτά διαδικτυακά μαθήματα δεν είναι παρά το αναδυόμενο νέο είδος διδακτικού συγγράμματος. Ένα είδος «ζωντανού βιβλίου» που μπορεί μέχρι και να… βαθμολογήσει τους αναγνώστες του –να τους «πει» δηλαδή αν κατέκτησαν ή όχι το περιεχόμενό του και να τους βεβαιώσει εγγράφως γι’ αυτό(!)– και να τους επιτρέψει επίσης να λειτουργήσουν (μέσω του φόρουμ) ως μια κοινότητα συν-αναγνωστών που μαθαίνουν, όχι μόνο από το δάσκαλό τους ή το «βιβλίο», αλλά κι ο ένας από τον άλλο, μέσα σ’ ένα περιβάλλον μαθησιακής αλληλεγγύης και συλλογικής προσπάθειας. Κατά τη γνώμη μας, αυτό το «νέο είδος βιβλίου» κάνει δυνατή τη μεγαλύτερη διεύρυνση ορίων της εκπαίδευσης από την ανακάλυψη της τυπογραφίας μέχρι σήμερα.

»Αν ήταν όμως να συνοψίσουμε την αποστολή του Mathesis σε μία μόνο λέξη, αυτή θα ήταν τούτη: Ποιότητα. Αυτή είναι η βασική αξία  του Mathesis. Αντίθετα με την κρατούσα άποψη –πως ό,τι σου προσφέρεται δωρεάν δεν δικαιούσαι να το κρίνεις και να έχεις απαιτήσεις για την ποιότητά του– εμείς πιστεύουμε πως μόνο η υψηλή ποιότητα είναι συμβατή με την ευγένεια που εμπεριέχει η έννοια του δωρεάν· η έννοια του δώρου. Έτσι, η ποιότητα των μαθημάτων είναι για εμάς μια θεμελιώδης επιλογή, που αν αποτύχουμε να την κάνουμε πράξη, όλα τα υπόλοιπα –ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, ανοικτοί εκπαιδευτικοί πόροι, κατάργηση των κοινωνικών φραγμών στη μάθηση, διεύρυνση των ορίων στην εκπαίδευση κ.λπ., κ.λπ.– θα είναι απλώς κενά λόγια.

»Στο Mathesis επιδιώκουμε την ποιότητα, ακριβώς επειδή πιστεύουμε ότι η εξίσωση των ευκαιριών στην εκπαίδευση και στη μάθηση είναι από τους ευγενέστερους –και συνάμα τους πιο «κερδο»φόρους– στόχους που μια κοινωνία αξίζει να θέτει στον εαυτό της.

»Όμως τα διαδικτυακά μαθήματα με διεθνείς προδιαγραφές ποιότητας είναι ένας ακριβός στόχος. Και δεδομένου ότι οι ΠΕΚ είναι ένας κοινωφελής οργανισμός που δεν δέχεται ούτε ένα ευρώ άμεσης ή έμμεσης κρατικής ενίσχυσης, το εγχείρημα του Mathesis –παρότι βασική προτεραιότητα από την πλευρά μας– θα είχε προσγειωθεί σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα απαιτήσεων και προσδοκιών, αν το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος δεν έκανε δεκτή την πρότασή μας να το στηρίξει στα πρώτα του βήματα.

»Η διαδικτυακή εκπαίδευση στη χώρα μας –περισσότερο από αλλού– είναι ένα αβέβαιο πείραμα που, όποια κι αν είναι η έκβασή του, θα έχει πολλά να μας διδάξει. Υπό έναν όρο: ότι θα του δώσουμε μια γνήσια ευκαιρία. Εμείς στο Mathesis αυτό θα προσπαθήσουμε να κάνουμε» καταλήγει η ανακοίνωση.

από Archaeology Newsroom

Καλό Μήνα!!!

Παροιμίες για το μήνα Νοέμβριο

Νοέμβρη νόα κι έσπερνε, Δεκέμβρη ιδέ κι απόσπειρε, κι έμπα και στ’ αμπέλι σου καλονοικοκύρης μέσα.
[Ελληνική]

Νοέμβρη οργώματα κι ελιές, δεν απολείπουν οι δουλειές.
[Ελληνική]

Ο Νοέμβρης έκλεισε; Τα ζευγάρια είναι στο στάβλο.
[Ελληνική]

Ο Νοέμβρης κι αν βροντά, το κρασάκι να ’ναι καλά!
[Ελληνική]

Ο Νοέμβρης με βροχή, σκάβει, σπέρνει όλη τη γη.
[Ελληνική]

Το Νοέμβρη κρύο κάνει κι η φωτιά θα μας ζεστάνει.
[Ελληνική]

Το Νοέμβρη, το Δεκέμβρη, φύτευε καταβολάδες.
[Ελληνική]

ΠΗΓΗ: http://www.sansimera.gr/proverbs/categories/182#ixzz3qESnJGdM